W DOBIE ZMIAN

Formowanie się w Polsce ustroju politycznego, gospodarczego i kulturalnego ma wpływ na warunki życia i sposób postrzegania rze­czywistości. Z dyktatury i centralnie sterowanej gospodarki przecho­dzimy do demokracji i wolnego rynku. Za awans ekonomiczny wie­lu rodzin najwięcej płacą dzieci. Towarzyszy temu rosnąca przestęp­czość. Toteż w wychowywaniu młodego pokolenia ważne jest zrozumienie hierarchii podstawowych potrzeb dziecka. Na negatyw­ne (Raczkowska 1993) procesy życia społecznego nałożyły się uboczne skutki przemian społeczno – ekonomicznych. Należy do nich głębo­ka recesja i związane z nią bezrobocie, szczególnie wśród młodzieży. Pogłębiają się także różnice społeczne, tworząc ostre kontrasty. Afirmacja rodzin, które potrafią szybko się urządzić, a jednocześnie zbyt duża tolerancja dla pazernego gromadzenia dóbr mogą skłaniać do działań według prostej zasady — weź sobie to, co chcesz mieć, gdyż tylko wtedy jesteś kimś. W dobie zmian systemowych powinniśmy ze szczególną wnikli­wością poszukać nowego modelu wychowania. Takiego, aby przeciw­działał przestępczości, narkomanii, alkoholizmowi, agresywnym za­chowaniom. Należy wypracować poczucie odpowiedzialności u mło­dych ludzi za własne czyny, uczyć orientacji w kategoriach dobra i zła. Szczególna rola przypada rodzicom, nauczycielom i mediom. To one mogą zapobiec egoistycznemu i antyspołecznemu traktowaniu ludzi. Jak wszędzie potrzebne jest określenie celów wychowania i środków do ich realizacji. Bowiem źródeł kryzysu wartości wśród dzieci i mło­dzieży należałoby upatrywać w braku wzorców, czyli w zaniku spo­łecznie akceptowanych wartości wśród dorosłych.